Kręgozmyk – przyczyny, objawy i leczenie

Kręgosłup jest jednym z kluczowych elementów naszego organizmu, dlatego bardzo ważne jest, aby o niego dbać. Trzeba być również świadomym tego, że jest on często w większym stopniu narażony na patologiczne zmiany. Powodują one zazwyczaj ból oraz utrudniają codzienne czynności. Jednym z tych schorzeń jest kręgozmyk.
24.11.2021

Czym jest kręgozmyk i jakie są jego rodzaje?

Kręgozmyk to nieprawidłowe przesunięcie się kręgów względem siebie. Ten wyżej położony ześlizguje się do przodu lub do tyłu względem kręgu położonego niżej. Często związane jest to z niestabilnością kręgosłupa i przewężeniem kanału kręgowego – stenozą. Najczęściej kręgozmyk występuje w obrębie odcinka lędźwiowego i lędźwiowo-krzyżowego, choć czasami, zwykle po urazie, pojawia się również w odcinku szyjnym. Dotyka osób w różnym wieku.

Kręgozmyki możemy dzielić według różnych kryteriów:

1. 

  • Kręgozmyk przedni – polega na ześlizgnięciu się ku przodowi górnego kręgu wraz z wyżej położonym odcinkiem kręgosłupa względem niżej położonego kręgu.
  • Kręgozmyk tylny – jego przyczyną jest przesunięcie się do tyłu kręgu wraz z wyżej położonym odcinkiem kręgosłupa.

2. 

  • Kręgozmyk rzekomy (zwyrodnieniowy) – dochodzi do niego najczęściej wskutek degeneracji krążka międzykręgowego i zmian zwyrodnieniowych stawów międzykręgowych. Związany jest najczęściej z procesami starzenia się tych struktur. Często bywa stabilnym kregozmykiem, którego podstawowe objawy związane są z ciasnotą (stenozą) kanału kręgowego.
  • Kręgozmyk prawdziwy – przebiega z przerwaniem ciągłości łuku kręgu – złamaniem łuku. Przemieszczeniu ulega trzon, przednia część łuku, wyrostki poprzeczne i wyrostki stawowe górne kręgu wraz z odcinkiem kręgosłupa położonym wyżej od miejsca kręgozmyku. Ten typ kręgozmyku często jest niestabilny, objawy związane są głównie z niestabilnością kręgosłupa.
  • Kręgozmyk dysplastyczny – jego przyczyną jest wrodzona, nieprawidłowa budowa stawów międzywyrostkowych lub nieprawidłowy kształt łuku kręgu. Dotyczy najczęściej dzieci.

O tym schorzeniu można posłuchać również na naszym kanale YouTube – zapraszamy tutaj.

Przyczyny kręgozmyku

To schorzenie dotyczy około 5% populacji. Może być wrodzone lub nabyte. Wrodzone powstaje u osób, u których najczęściej występuje genetycznie zaburzone kostnienie. Wśród czynników i przyczyn rozwoju kręgozmyku można wymienić:

  • kręgoszczelinę, czyli brak połączenia między trzonem a łukiem kręgu,
  • poziome ustawienie kości krzyżowej,
  • stany patologiczne, w których dochodzi do rozmiękania krążków międzykręgowych,
  • wszelkie wady rozwojowe międzywyrostkowych stawów kręgosłupa,
  • ubytki kostne łuku kręgu,
  • zwyrodnieniowe zmiany stawów międzywyrostkowych kręgosłupa,
  • wrodzony ubytek stawów kręgowych i łuków.

Więcej o przyczynach znajduje się tutaj.

Diagnostyka i leczenie kręgozmyku

Najważniejsze w rozpoznaniu tego schorzenia jest wykonanie zdjęcia RTG kręgosłupa. Lekarz jest wtedy w stanie ocenić procentowo stosunek wielkości ześlizgnięcia kręgu do jego szerokości. Według specjalnej klasyfikacji Meyerdinga można wyróżnić cztery stopnie przesunięcia:

  • I – poniżej 25%,
  • II – w granicach 25-50%,
  • III – w granicach 50-75%,
  • IV – powyżej 75%.

Klasyfikacja ta jest podziałem radiologicznym, lecz to nie ona decyduje o sposobie leczenia. U większości pacjentów zaczyna się od leczenia zachowawczego, jednak jego skuteczność zależy głównie od stopnia niestabilności i wielkości zwężenia kanału kręgowego oraz wielu innych czynników, takich jak wiek, masa ciała, ogólna sprawność i inne. Rokowanie co do poprawy w kregozmykach ze stenozą, niestabilnością i kręgoszczeliną nie jest dobre. Takim pacjentom sugeruje się leczenie operacyjne.

Rodzaj zabiegu jest dobierany indywidualnie dla każdego chorego, zależy od rodzaju i stopnia kręgozmyku, a także od wieku pacjenta. W stabilnych kręgozmykach ze stenozą kanału kręgowego, operacja polega na odbarczeniu uciśniętych struktur nerwowych, a stabilizacja wewnętrzna śrubami jest potrzebna niezmiernie rzadko. W razie niestabilnych kręgozmyków z kręgoszczeliną, operacja polega na repozycji kręgozmyku z jego stabilizacją śrubami przez nasadowymi. Lekarz wykorzystuje do tego implanty – usztywniają one odcinek kręgowy i powodują jego zrost na tym odcinku. Po kilku latach usuwa się śruby, jeśli stwierdzi się zrost.

Doktor Winkler w przypadku operacji kręgozmyku prawdziwego stosuje system przezskórny, który znacznie ogranicza rozległość tego zabiegu. Dzięki temu uszkodzenia mięśni w operowanym odcinku są niewielkie, nie ma utraty krwi i rehabilitacja trwa stosunkowo krótko. Pacjent zwykle wstaje z łóżka w dniu operacji, a kolejnego dnia idzie do domu. Natomiast kręgozmyk zwyrodnieniowy można leczyć metodami endoskopowymi.

Rekonwalescencja po zabiegu

Po operacji pacjent musi poddać się rehabilitacji. Istotne jest uzyskanie wiedzy, jak powinien prawidłowo funkcjonować ze swoim kręgosłupem, który oparty jest na implantach. Ważne są również konkretne ćwiczenia zalecane przez specjalistę. Powrót do pełni zdrowia po zabiegu następuje zwykle po 3 miesiącach.