Praca fizyczna wpływa na układ ruchu w sposób wielowymiarowy – niestety przeważnie negatywnie. Kręgosłup, stawy i więzadła są narażone na regularne napięcia, które kumulują się w ciągu dnia, tygodni… i lat. Wielokrotnie wykonywane jednakowe ruchy, ciągłe dźwiganie ciężarów i utrzymywanie wymuszonej pozycji powoduje przeciążenia, które z czasem mogą prowadzić do zmian strukturalnych czy przewlekłego bólu. Analiza codziennych nawyków ruchowych oraz świadomość ograniczeń ciała umożliwia wdrożenie strategii zmniejszających ryzyko urazu, a także pozwala utrzymać sprawność przez wiele lat.

Obciążenie pleców zależy od masy przedmiotu, odległości od osi kręgosłupa, kąta zgięcia tułowia oraz szybkości wykonania danej czynności. Schylanie się z prostymi nogami, skręty podczas podnoszenia i gwałtowne ruchy generują znaczne naprężenia w dolnym odcinku lędźwiowym. Powtarzalność prowadzi z kolei do kumulacji mikrourazów w krążkach i stawach międzykręgowych oraz więzadłach. W perspektywie miesięcy lub lat może to skutkować zmianami zwyrodnieniowymi i dokuczliwymi dolegliwościami.

Podnoszenie ciężkich przedmiotów powinno odbywać się zgodnie z kilkoma zasadami, ograniczającymi przesilenia w kręgosłupie:

1. Ustawienie stóp – na szerokość barków, aby zapewnić stabilną podstawę.
2. Ugięcie wyłącznie kolan i bioder – zamiast zginania całego kręgosłupa.
3. Neutralna pozycja tułowia – po to, by zachować naturalną krzywiznę pleców.
4. Napięcie mięśni głębokich – brzucha i pośladków, przed podniesieniem ciężaru.
5. Trzymanie przedmiotu blisko ciała – w celu zmniejszenia momentu zgięcia w odcinku lędźwiowym.
6. Unikanie rotacji tułowia pod obciążeniem – skręt wykonywać tylko po odpowiednim ustawieniu stóp i przygotowaniu się do ruchu.
7. Planowanie odpoczynku – wdrożenie przerw na regenerację co 60-90 minut pracy.

Przestrzeganie tych zasad jest istotne – pominięcie choć jednej może znacząco obciążyć dolny odcinek kręgosłupa i przyspieszyć jego degradację. Prawidłowa technika pozwala nie tylko zmniejszyć ryzyko urazów, lecz także umożliwia dłuższą pracę bez nadmiernego “przemęczania” struktur wokół pleców.

Mięśnie głębokie stabilizują segmenty kręgowe, ograniczając mikroruchy oraz przeciążenie tzw. struktur biernych. Regularne ćwiczenia wzmacniające obszar brzucha, grzbietu i pośladków oraz systematyczne rozciąganie mięśni przykręgosłupowych i bioder, zwiększają elastyczność tkanek miękkich i redukują napięcie statyczne. Z kolei dbałość o ergonomię stanowiska pracy, w tym korzystanie regulowanych stołów, podestów, jak również narzędzi wspomagających transport ciężarów, poprawia komfort, a także efektywność pracy – przy jednoczesnej ochronie pleców.

Objawy wymagające konsultacji obejmują między innymi: przewlekły ból pleców, drętwienie kończyn, osłabienie siły mięśniowej czy ograniczenie zakresu ruchu. Wczesna diagnostyka pozwala wdrożyć leczenie zachowawcze lub rehabilitację zanim przeciążenia doprowadzą do trwałych zmian strukturalnych lub neurologicznych. Ignorowanie symptomów może wywołać konieczność leczenia operacyjnego w niedalekiej przyszłości. Zachęcamy do skorzystania z naszego formularza wstępnej kwalifikacji online, który pozwala uzyskać pierwszą diagnozę w bardzo krótkim czasie.

Ochrona kręgosłupa podczas pracy fizycznej wymaga kompleksowego podejścia. Prawidłowa technika ruchu, wzmacnianie mięśni stabilizujących oraz właściwa ergonomia stanowiska tworzą spójny system, który służy ograniczeniu różnych przeciążeń. Profilaktyka powinna być procesem długofalowym, świadomym i dostosowanym do realiów pracy. Dzięki temu możliwe jest zmniejszenie ryzyka przewlekłych dolegliwości, utrzymanie sprawności oraz bezpieczne wykonywanie zawodu przez wiele lat.